<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" lang="tr" xml:lang="tr"><head>
<meta content="text/html; charset=UTF-8" http-equiv="Content-Type" />
<!--
        XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
              This file is generated from xml source: DO NOT EDIT
        XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX
      -->
<title>Apache’de Ortam Değişkenleri - Apache HTTP Sunucusu Sürüm 2.4</title>
<link href="./style/css/manual.css" rel="stylesheet" media="all" type="text/css" title="Main stylesheet" />
<link href="./style/css/manual-loose-100pc.css" rel="alternate stylesheet" media="all" type="text/css" title="No Sidebar - Default font size" />
<link href="./style/css/manual-print.css" rel="stylesheet" media="print" type="text/css" /><link rel="stylesheet" type="text/css" href="./style/css/prettify.css" />
<script src="./style/scripts/prettify.min.js" type="text/javascript">
</script>

<link href="./images/favicon.png" rel="shortcut icon" /></head>
<body id="manual-page"><div id="page-header">
<p class="menu"><a href="./mod/">Modüller</a> | <a href="./mod/directives.html">Yönergeler</a> | <a href="http://wiki.apache.org/httpd/FAQ">SSS</a> | <a href="./glossary.html">Terimler</a> | <a href="./sitemap.html">Site Haritası</a></p>
<p class="apache">Apache HTTP Sunucusu Sürüm 2.4</p>
<img alt="" src="./images/feather.png" /></div>
<div class="up"><a href="./"><img title="&lt;-" alt="&lt;-" src="./images/left.gif" /></a></div>
<div id="path">
<a href="http://www.apache.org/">Apache</a> &gt; <a href="http://httpd.apache.org/">HTTP Sunucusu</a> &gt; <a href="http://httpd.apache.org/docs/">Belgeleme</a> &gt; <a href="./">Sürüm 2.4</a></div><div id="page-content"><div id="preamble"><h1>Apache’de Ortam Değişkenleri</h1>
<div class="toplang">
<p><span>Mevcut Diller: </span><a href="./en/env.html" hreflang="en" rel="alternate" title="English">&nbsp;en&nbsp;</a> |
<a href="./fr/env.html" hreflang="fr" rel="alternate" title="Français">&nbsp;fr&nbsp;</a> |
<a href="./ja/env.html" hreflang="ja" rel="alternate" title="Japanese">&nbsp;ja&nbsp;</a> |
<a href="./ko/env.html" hreflang="ko" rel="alternate" title="Korean">&nbsp;ko&nbsp;</a> |
<a href="./tr/env.html" title="Türkçe">&nbsp;tr&nbsp;</a></p>
</div>
<div class="outofdate">Bu çeviri güncel olmayabilir. Son değişiklikler için İngilizce sürüm geçerlidir.</div>

    <p>Apache HTTP Sunucusunu etkileyen ortam değişkenleri iki çeşittir.</p>

    <p>İlki, işletim sisteminin denetimindeki ortam değişkenleridir. Bu
      değişkenlere değer atama işlemi sunucu başlatılmadan önce yapılır.
      Bunlar yapılandırma dosyalarının içinde kullanılabilir. Ayrıca,
      istenirse PassEnv yönergesi kullanılarak bunlar CGI betiklerine ve
      SSI sayfalarına da aktarılabilir.</p>

    <p>İkincisi ise, Apache HTTP Sunucusunun kendi ortam değişkenleridir.
      Bu değişkenlerde saklanan bilgi erişim denetimi, günlük kaydı gibi
      çeşitli işlemleri denetlemekte kullanılabilir. Değişkenler ayrıca, CGI
      betikleri gibi harici uygulamalarla iletişim mekanizması olarak da
      kullanılabilir. Bu belgede bu değişkenler üzerindeki işlemlere ve
      kullanım şekillerine değinilmiştir.</p>

    <p>Bu değişkenlere <em>ortam değişkenleri</em> dense de işletim sisteminin
      ortam değişkenleri gibi değillerdir. Bunlar sadece Apache ortamında
      geçerli değişkenler olup işletim sisteminin bu değişkenlerden haberi
      olmaz. Sadece CGI betikleri ve SSI sayfaları gibi harici uygulamalar
      tarafından üretilen ortam değişkenleri sistem ortamının değişkenleri
      haline gelirler. İşletim sistemi ortamına çalışmakta olan sunucudan
      müdahale etmek isterseniz işletim sisteminizin kabuğu tarafından sağlanan
      standart ortam müdahale mekanizmalarını kullanmalısınız.</p>
  </div>
<div id="quickview"><a href="https://www.apache.org/foundation/contributing.html" class="badge"><img src="https://www.apache.org/images/SupportApache-small.png" alt="Support Apache!" /></a><ul id="toc"><li><img alt="" src="./images/down.gif" /> <a href="#setting">Ortam Değişkenlerinin Atanması</a></li>
<li><img alt="" src="./images/down.gif" /> <a href="#using">Ortam Değişkenlerinin Kullanımı</a></li>
<li><img alt="" src="./images/down.gif" /> <a href="#special">Özel Amaçlı Ortam Değişkenleri</a></li>
<li><img alt="" src="./images/down.gif" /> <a href="#examples">Örnekler</a></li>
</ul><h3>Ayrıca bakınız:</h3><ul class="seealso"><li><a href="#comments_section">Yorumlar</a></li></ul></div>
<div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif" /></a></div>
<div class="section">
<h2><a name="setting" id="setting">Ortam Değişkenlerinin Atanması</a></h2>
    
    <table class="related"><tr><th>İlgili Modüller</th><th>İlgili Yönergeler</th></tr><tr><td><ul><li><code class="module"><a href="./mod/mod_cache.html">mod_cache</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_env.html">mod_env</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_rewrite.html">mod_rewrite</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_setenvif.html">mod_setenvif</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_unique_id.html">mod_unique_id</a></code></li></ul></td><td><ul><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_setenvif.html#browsermatch">BrowserMatch</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_setenvif.html#browsermatchnocase">BrowserMatchNoCase</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_env.html#passenv">PassEnv</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_rewrite.html#rewriterule">RewriteRule</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_env.html#setenv">SetEnv</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_setenvif.html#setenvif">SetEnvIf</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_setenvif.html#setenvifnocase">SetEnvIfNoCase</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_env.html#unsetenv">UnsetEnv</a></code></li></ul></td></tr></table>

    <h3><a name="basic-manipulation" id="basic-manipulation">Temel Ortamda Değişiklik</a></h3>
        

        <p>Apache ortamında bir ortam değişkenine müdahale etmenin en temel
          yolu hiçbir koşula tabi olmayan <code class="directive"><a href="./mod/mod_env.html#setenv">SetEnv</a></code> yönergesini kullanmaktır. Bu değişkenleri Apache
          başlatılırken sistem ortam değişkenleri haline getirmek için
          <code class="directive"><a href="./mod/mod_env.html#passenv">PassEnv</a></code> yönergesi
          kullanılabilir.</p>

    
    <h3><a name="conditional" id="conditional">İsteğe Bağlı Şartlı Atamalar</a></h3>
        

        <p>Esnekliği arttırmak için, <code class="module"><a href="./mod/mod_setenvif.html">mod_setenvif</a></code> modülü ile
          isteğin özelliklerine uygun olarak her isteğe özel değişkenler
          atayabilmek mümkün kılınmıştır. Örneğin, bir değişken sadece isteği
          yapan tarayıcıya özgü bir değerle veya sadece belli bir başlık
          alanınına bağlı olarak atanabilir. Daha da esnek bir mekanizma,
          ortam değişkeni atamak için <code>[E=...]</code> seçeneğinin
          kullanıldığı <code class="module"><a href="./mod/mod_rewrite.html">mod_rewrite</a></code> modülünün <code class="directive"><a href="./mod/mod_rewrite.html#rewriterule">RewriteRule</a></code> yönergesi ile
          sağlanmıştır.</p>

    
    <h3><a name="unique-identifiers" id="unique-identifiers">Eşsiz Betimleyiciler</a></h3>
        

        <p>Son olarak, <code class="module"><a href="./mod/mod_unique_id.html">mod_unique_id</a></code> <code>UNIQUE_ID</code>
          ortam değişkenine her istek için o isteğin çok özel koşullar altında
          tüm diğer istekler arasında eşsizliğini garanti edecek bir değer
          atar.</p>

    
    <h3><a name="standard-cgi" id="standard-cgi">Standart CGI Değişkenleri</a></h3>
        

        <p>Apache yapılandırmasıyla atanan ve kabuğa aktarılan ortam
          değişkenlerinden başka <a href="http://www.ietf.org/rfc/rfc3875">CGI
          Belirtimi</a>nin gerektirdiği istekler hakkında temel bilgileri
          içeren ortam değişkenlerinin CGI betikleri ve SSI sayfalarınca
          atanabilmesi sağlanmıştır.</p>

    
    <h3><a name="caveats" id="caveats">Bazı Yetersizlikler</a></h3>
        

        <ul>
          <li>Standart CGI değişkenlerini ortam değişkenlerine müdahale
            yönergelerini kullanarak değiştirmek veya geçersiz kılmak mümkün
            değildir.</li>

          <li>CGI betiklerini çalıştırmak için <code class="program"><a href="./programs/suexec.html">suexec</a></code>
            kullanıldığında ortam, CGI betikleri çalıştırılmadan önce
            <em>güvenilir</em> değişkenler kalacak şekilde temizlenir.
            <em>Güvenilir</em> değişken listesi <code>suexec.c</code> içinde
            derleme sırasında tanımlanır.</li>

          <li>Taşınabilirlik adına, ortam değişkenlerinin isimleri sadece
            harfler, rakamlar ve alt çizgi imlerini içerebilir. Bunlara ek
            olarak ismin ilk karakteri bir rakam olmamalıdır. Değişkenler CGI
            betiklerine ve SSI sayfalarına aktarılırken bu sınırlamalara uygun
            olmayan karakterlerin yerlerine alt çizgi imleri konur.</li>

          <li>Bir özel durum, CGI betiklerine ve benzerlerine ortam
            değişkenleri üzerinden aktarılan HTTP başlıklarıdır (aşağıya
            bakın). Bunlar büyük harfe dönüştürülür ve sadece tireler
            altçizgilere dönüştürülür. Eğer HTTP başlığı geçersiz karakter
            içeriyorsa başlığın tamamı yoksayılır. Böyle bir durumda ne
            yapılacağı öğrenmek için <a href="#fixheader">aşağıya</a>
            bakın.</li>

          <li>İsteklerin işleme konması sırasında <code class="directive"><a href="./mod/mod_env.html#setenv">SetEnv</a></code> yönergesi geç çalıştırılır,
            yani <code class="directive"><a href="./mod/mod_setenvif.html#setenvif">SetEnvIf</a></code> ve
            <code class="directive"><a href="./mod/mod_rewrite.html#rewritecond">RewriteCond</a></code> gibi
            yönergeler <code class="directive"><a href="./mod/mod_env.html#setenv">SetEnv</a></code> ile
            atanan değişken değerlerini görmezler.</li>

          <li><code class="module"><a href="./mod/mod_autoindex.html">mod_autoindex</a></code> ile dizin listesi oluşturulması
            veya bir <code class="directive"><a href="./mod/mod_dir.html#directoryindex">DirectoryIndex</a></code>
            için yol aranması gibi bir dahili <a class="glossarylink" href="./glossary.html#subrequest" title="sözlüğe bakınız">alt
            istek</a> için sunucu yol araması yaparken isteklere özgü
            ortam değişkenleri alt istekler tarafından miras alınMAZ. Buna ek
            olarak, <code class="module"><a href="./mod/mod_setenvif.html">mod_setenvif</a></code> modülünün devreye girdiği API
            fazlarından dolayı yapılan alt isteklerde
            <code class="directive"><a href="./mod/mod_setenvif.html#setenvif">SetEnvIf</a></code> yönergeleri
            ayrı ayrı değerlendirilMEZ.</li>
      </ul>
    
  </div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif" /></a></div>
<div class="section">
<h2><a name="using" id="using">Ortam Değişkenlerinin Kullanımı</a></h2>
    

    <table class="related"><tr><th>İlgili Modüller</th><th>İlgili Yönergeler</th></tr><tr><td><ul><li><code class="module"><a href="./mod/mod_authz_host.html">mod_authz_host</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_cgi.html">mod_cgi</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_ext_filter.html">mod_ext_filter</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_headers.html">mod_headers</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_include.html">mod_include</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_log_config.html">mod_log_config</a></code></li><li><code class="module"><a href="./mod/mod_rewrite.html">mod_rewrite</a></code></li></ul></td><td><ul><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_authz_core.html#require">Require</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_log_config.html#customlog">CustomLog</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_access_compat.html#allow">Allow</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_access_compat.html#deny">Deny</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_ext_filter.html#extfilterdefine">ExtFilterDefine</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_headers.html#header">Header</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_log_config.html#logformat">LogFormat</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_rewrite.html#rewritecond">RewriteCond</a></code></li><li><code class="directive"><a href="./mod/mod_rewrite.html#rewriterule">RewriteRule</a></code></li></ul></td></tr></table>

    <h3><a name="cgi-scripts" id="cgi-scripts">CGI Betikleri</a></h3>
        

        <p>Ortam değişkenlerinin başlıca amaçlarından biri CGI betikleriyle
          iletişim kurmaktır. Yukarıda bahsedildiği gibi CGI betiklerine
          aktarılan ortam Apache yapılandırmasında atanan değişkenlere ek
          olarak istek hakkında standart temel bilgileri de içerir. Bu konuda
          ayrıntılı bilgi edinmek için <a href="howto/cgi.html">CGI
          Öğreticisi</a>ne bakabilirsiniz.</p>

    
    <h3><a name="ssi-pages" id="ssi-pages">SSI Sayfaları</a></h3>
        

        <p>Sunucu tarafında <code class="module"><a href="./mod/mod_include.html">mod_include</a></code> modülünün
          <code>INCLUDES</code> süzgeci ile yorumlanan SSI sayfalarında ortam
          değişkenleri <code>echo</code> elemanı ile basılabilir ve sayfayı
          isteğin özelliklerine uygun olarak oluşturmak için ortam
          değişkenleri akış denetim elemanları içinde kullanılabilir. Apache
          ayrıca, yukarıda bahsedildiği gibi standart CGI ortam değişkenli SSI
          sayfalarını da sağlayabilmektedir. Daha ayrıntılı bilgi edinmek için
          <a href="howto/ssi.html">SSI Öğreticisi</a>ne bakabilirsiniz.</p>

    
    <h3><a name="access-control" id="access-control">Erişim Denetimi</a></h3>
        

        <p><code>Require env</code> ve <code>Require not env</code>
          yönergeleri sayesinde ortam değişkenlerine dayalı olarak sunucuya
          erişim denetim altında tutulabilir. Bunlar <code class="directive"><a href="./mod/mod_setenvif.html#setenvif">SetEnvIf</a></code> yönergesi ile birlikte
          kullanılmak suretiyle sunucuya erişim isteğin özelliklerine bağlı
          olarak daha esnek bir tarzda denetlenebilir. Örneğin, belli bir
          tarayıcının sunucuya erişimi bu yönergelerle engellenebilir.</p>

    
    <h3><a name="logging" id="logging">Şartlı Günlük Kaydı</a></h3>
        

        <p>Ortam değişkenleri <code class="directive"><a href="./mod/mod_log_config.html#logformat">LogFormat</a></code> yönergesinin <code>%e</code> seçeneği
          kullanılarak erişim günlüğüne kaydedilebilir. Bundan başka,
          <code class="directive"><a href="./mod/mod_log_config.html#customlog">CustomLog</a></code> yönergesi
          sayesinde isteklerin günlüğe kaydedilip kaydedilmeyeceğine ortam
          değişkenlerine dayalı olarak karar verilmesi sağlanabilir. Bunlar
          <code class="directive"><a href="./mod/mod_setenvif.html#setenvif">SetEnvIf</a></code> yönergesi ile
          birlikte kullanılmak suretiyle günlük kayıtları isteğin
          özelliklerine bağlı olarak daha esnek bir tarzda denetlenebilir.
          Örneğin, <code>gif</code> uzantılı dosyalar için yapılan isteklerin
          günlüğe kaydedilmemesi veya sadece alt ağınızın dışından gelen
          isteklerin günlüğe kaydedilmesini isteyebilirsiniz.</p>

    
    <h3><a name="response-headers" id="response-headers">Şartlı Yanıt Başlıkları</a></h3>
        

        <p><code class="directive"><a href="./mod/mod_headers.html#header">Header</a></code> yönergesi belli
          bir yanıt başlığının istemciye gönderilip gönderilmeyeceğine belli
          bir ortam değişkeninin varlığına bakarak karar vermek için
          kullanılabilir. Böylece örneğin, belli bir başlığın istemciye
          gönderilmesine istemciden belli bir başlığın alınıp alınmadığına
          bağlı olarak karar verilebilir.</p>

    

    <h3><a name="external-filter" id="external-filter">Harici Süzgeçlerin Etkinleştirilmesi</a></h3>
        

        <p><code class="module"><a href="./mod/mod_ext_filter.html">mod_ext_filter</a></code> tarafından yapılandırılan harici
          süzgeçler <code class="directive"><a href="./mod/mod_ext_filter.html#extfilterdefine">ExtFilterDefine</a></code> yönergesinin <code>disableenv=</code> ve
          <code>enableenv=</code> seçenekleri kullanılarak bir ortam
          değişkenine bağlı olarak etkinleştirilebilir.</p>
    

    <h3><a name="url-rewriting" id="url-rewriting">URL Kurgulaması</a></h3>
        

        <p><code class="directive"><a href="./mod/mod_rewrite.html#rewritecond">RewriteCond</a></code>
          yönergesinin <em>SınamaDizgesi</em> olarak kullanılan
          <code>%{ENV:<em>değişken</em>}</code> biçemi
          <code class="module"><a href="./mod/mod_rewrite.html">mod_rewrite</a></code> yeniden yazma motorunun ortam
          değişkenlerine bağlı kararlar almasını mümkün kılar. Yalnız şuna
          dikkat ediniz: <code class="module"><a href="./mod/mod_rewrite.html">mod_rewrite</a></code>’ta <code>ENV:</code>
          öneki kullanılmadan belirtilen değişkenler ortam değişkenleri
          değillerdir. Onlar <code class="module"><a href="./mod/mod_rewrite.html">mod_rewrite</a></code>’a özgü diğer
          modüllerden erişilemeyen özel değişkenlerdir.</p>
    
  </div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif" /></a></div>
<div class="section">
<h2><a name="special" id="special">Özel Amaçlı Ortam Değişkenleri</a></h2>
    

        <p>Birlikte çalışabilirlik sorunları Apache’nin belli istemcilerle
          veri alışverişi sırasında davranışını değiştirmesini gerektirebilir.
          Genellikle <code class="directive"><a href="./mod/mod_env.html#setenv">SetEnv</a></code> ve
          <code class="directive"><a href="./mod/mod_env.html#passenv">PassEnv</a></code> yönergelerinden
          başka <code class="directive"><a href="./mod/mod_setenvif.html#browsermatch">BrowserMatch</a></code>
          gibi yönergelerle ortam değişkenleri atanarak bunu sağlayan
          mekanizmaların olabildiğince esnek davranabilmesi sağlanabilir.</p>

    <h3><a name="downgrade" id="downgrade"><code>downgrade-1.0</code></a></h3>
        

        <p>İstek, daha yüksek bir HTTP protokolüyle yapılmış olsa bile
          HTTP/1.0 isteği olarak ele alınır.</p>

    
    <h3><a name="force-gzip" id="force-gzip"><code>force-gzip</code></a></h3>
        
          <p><code>DEFLATE</code> süzgeci etkinse tarayıcının tercih ettiği
            kodlama koşulsuz olarak yoksayılarak sıkıştırılmış çıktı
            gönderilir.</p>
    
    <h3><a name="force-no-vary" id="force-no-vary"><code>force-no-vary</code></a></h3>
        

        <p>İstemciye gönderilmeden önce yanıttan <code>Vary</code> alanının
          çıkarılmasına sebep olur. Bazı istemciler bu alanı gerektiği gibi
          yorumlayamazlar, bu değişken atanarak bu sorunla karşılaşılmamaya
          çalışılır. Bu değişkenin atanması ayrıca
          <strong>force-response-1.0</strong> değişkeninin de atanmasına sebep
          olur.</p>

    
    <h3><a name="force-response" id="force-response"><code>force-response-1.0</code></a></h3>
        

      <p>HTTP/1.0 isteği yapan istemcilere HTTP/1.0 yanıtı verilmesini zorunlu
        kılar. AOL vekillerindeki bir sorun nedeniyle gerçeklenmiştir. Bazı
        HTTP/1.0 istemciler HTTP/1.1 yanıtlarında doğru davranmayabilirler; bu
        değişken atanarak bunların sorunları giderilebilir.</p>

    

    <h3><a name="gzip-only-text-html" id="gzip-only-text-html"><code>gzip-only-text/html</code></a></h3>
        

        <p>Bu değişkene "1" değeri atandığında <code>text/html</code>’den
          farklı içerik türleri için <code class="module"><a href="./mod/mod_deflate.html">mod_deflate</a></code> modülü
          tarafından sağlanan <code>DEFLATE</code>  çıktı süzgeci iptal
          edilir. Sıkıştırılmış olarak saklanan dosyalar kullanıyorsanız bu
          değişkeni <code class="module"><a href="./mod/mod_negotiation.html">mod_negotiation</a></code> modülü de dikkate alır
          (kimliğine bakarak sadece gzip için değil, tüm kodlamalar için bunu
          yapar).</p>
    

    <h3><a name="no-gzip" id="no-gzip"><code>no-gzip</code></a></h3>

        <p>Bu değişken atandığında, <code class="module"><a href="./mod/mod_deflate.html">mod_deflate</a></code> modülünün
          <code>DEFLATE</code> süzgeci kapatılır ve
          <code class="module"><a href="./mod/mod_negotiation.html">mod_negotiation</a></code> modülü kodlanmış kaynak teslimatını
          reddeder.</p>

    

    <h3><a name="no-cache" id="no-cache">no-cache</a></h3>
        <p><em>2.2.12 sürümünden beri kullanılabilmektedir.</em></p>

        <p>Atandığı takdirde, <code class="module"><a href="./mod/mod_cache.html">mod_cache</a></code> artık
        önbelleklenebilecek yanıtları kaydetmeyecektir. Bu ortam değişkeni bir
        yanıtın halihazırda mevcut bir isteğe sunulmak üzere önbellekte olup
        olmadığından etkilenmez.</p>

    

    <h3><a name="nokeepalive" id="nokeepalive"><code>nokeepalive</code></a></h3>
        

        <p>Bu değişken atandığında, <code class="directive"><a href="./mod/core.html#keepalive">KeepAlive</a></code> yönergesi iptal edilir.</p>

    

    <h3><a name="prefer-language" id="prefer-language"><code>prefer-language</code></a></h3>
        

        <p>Değer olarak <code>en</code>, <code>ja</code> veya
          <code>x-klingon</code> gibi bir dil kısaltması verilerek atanmışsa
          <code class="module"><a href="./mod/mod_negotiation.html">mod_negotiation</a></code> modülünün normal davranışını
          değiştirerek belirtilen dilde bir teslimat yapılmaya çalışılır.
          Böyle bir belge yoksa normal <a href="content-negotiation.html">uzlaşım</a> süreci uygulanır.</p>

    

    <h3><a name="redirect-carefully" id="redirect-carefully"><code>redirect-carefully</code></a></h3>
        

        <p>İstemciye bir yönlendirme gönderirken sunucuyu daha dikkatli olmaya
          zorlar. Bu genellikle istemcinin yönlendirmeler konusunda sorunlu
          olduğu bilindiği takdirde yararlı olur. Bu değişkenin gerçeklenme
          sebebi, dizin kaynaklarına yönlendirmeler için DAV yöntemlerini
          kullanan Microsoft'un WebFolders yazılımındaki bir sorundur.</p>

    

   <h3><a name="suppress-error-charset" id="suppress-error-charset"><code>suppress-error-charset</code></a></h3>
       

    <p><em>2.0.54 sürümünden beri mevcuttur.</em></p>

    <p>Apache bir isteğe bir yönlendirme ile yanıt verdiğinde istemci
      yönlendirmeyi kendiliğinden yapmaz veya yapamazsa kullanıcıya yanıtla
      birlikte gönderilen metin gösterilir. Apache normal olarak bu metni
      ISO-8859-1 ile kodlar.</p>

    <p>Ancak, yönlendirmenin yapıldığı sayfa farklı bir karakter kümesine
      sahipse bazı tarayıcı sürümleri asıl sayfanın karakter kodlaması yerine
      yönlendirmenin kodlamasını kullanmaya çalışırlar. Bu özellikle Yunanca
      gibi dillerde hedef sayfanın hatalı yorumlanmasına yol açar.</p>

    <p>Bu ortam değişkeninin atanması Apache’nin yönlendirme için karakter
      kümesi belirtmemesini sağlamak suretiyle hatalı tarayıcıların hedef
      sayfayı yanlış karakter kodlamasıyla yorumlamasını önler.</p>

    <div class="warning">
      <h3>Güvenlik Uyarısı</h3>

      <p>Hata sayfalarının bir karakter kümesi belirtilmeksizin yollanması,
        HTTP/1.1 belirtimine uymayan ve karakter kümesini içeriğe bakarak
        tahmin etmeye çalışan tarayıcılarda (MSIE) karşı siteden betik
        saldırısı yorumuna sebep olabilir.  Girdi verisindeki UTF-7 içerik
        (istek betimleyici gibi) karşı siteden betik saldırılarını engellemek
        için tasarlanmış normal önceleme mekanizmalarıyla öncelenmeyeceği için
        böyle tarayıcılar UTF-7 karakter kodlaması kullanılarak kolayca
        aldatılabilir.</p>
    </div>

   

   <h3><a name="proxy" id="proxy"><code>force-proxy-request-1.0</code>,
    <code>proxy-nokeepalive</code>, <code>proxy-sendchunked</code> ve
    <code>proxy-sendcl</code>, <code>proxy-chain-auth</code>,
    <code>proxy-interim-response</code>, <code>proxy-initial-not-pooled</code>
    </a></h3>

   <p>Bu yönergeler <code class="module"><a href="./mod/mod_proxy.html">mod_proxy</a></code> modülünün normal protokol
    davranışını değiştirirler. Daha ayrıntılı bilgi için
    <code class="module"><a href="./mod/mod_proxy.html">mod_proxy</a></code> ve <code class="module"><a href="./mod/mod_proxy_http.html">mod_proxy_http</a></code>
    belgelerine bakınız.</p>
   

  </div><div class="top"><a href="#page-header"><img alt="top" src="./images/up.gif" /></a></div>
<div class="section">
<h2><a name="examples" id="examples">Örnekler</a></h2>
    

    <h3><a name="fixheader" id="fixheader">Bozuk başlıkların CGI betiklerine aktarılması</a></h3>
      

      <p>2.4 sürümünden itibaren, <code class="module"><a href="./mod/mod_cgi.html">mod_cgi</a></code> modülü ve diğer
        modüllerde HTTP başlıklarının ortam değişkenlerine dönüştürülmesi
        bağlamında Apache daha seçici davranmaktadır. Önce HTTP başlığındaki
        geçersiz karakterlerin tamamı altçizgilere dönüştürülür. Bu, başlık
        zerki yoluyla yapılan karşı-site-betiklerini-çalıştırma saldırısını
        önlemeye yöneliktir. (Bakınız: <a href="http://events.ccc.de/congress/2007/Fahrplan/events/2212.en.html">Unusual Web Bugs</a>, slide 19/20).</p>

      <p>Bozuk başlıklar gönderdiği halde bunlara dokunulmamasını gerektiren
        bir istemciniz varsa, <code class="module"><a href="./mod/mod_setenvif.html">mod_setenvif</a></code> ve
        <code class="module"><a href="./mod/mod_headers.html">mod_headers</a></code> modüllerinin sunduğu yapıyı örnekteki gibi
        kullanarak bu sorunun üstesinden gelebilirsiniz:</p>

      <pre class="prettyprint lang-config">#
# Aşağıdaki satırlarla bir istemcinin gönderdiği bozuk
# Accept_Encoding başlıklarının istenildiği gibi işlenmesi
# sağlanabilir.
#
SetEnvIfNoCase ^Accept.Encoding$ ^(.*)$ fix_accept_encoding=$1
RequestHeader set Accept-Encoding %{fix_accept_encoding}e env=fix_accept_encoding</pre>


    

    <h3><a name="misbehaving" id="misbehaving">Protokolü yanlış yorumlayan tarayıcıların davranışlarının
        değiştirilmesi</a></h3>
        

        <p>Önceki sürümlerde bilinen istemci davranışlarına karşı önlem olarak
          aşağıdaki satırların <code>httpd.conf</code> içinde bulunması
          önerilirdi. Fakat, böyle tarayıcılar artık ortalıkta görünmediğinden
          bu yapılandırmaya da artık gerek kalmamıştır.</p>

        <pre class="prettyprint lang-config">#
# Aşağıdaki yönergeler normal HTTP yanıt davranışını değiştirirler.
# İlk yönerge Netscape 2.x ve kendini öyle gösteren tarayıcılar için
# kalıcı bağlantıyı (keepalive) iptal eder. İkinci yönerge ise HTTP/1.1
# protokolü bozuk olan ve 301/302 durum kodlu yönlendirme yanıtları
# kullanıldığında kalıcı bağlantıları gerektiği gibi desteklemeyen
# Microsoft Internet Explorer 4.0b2 içindir.
#
BrowserMatch "Mozilla/2" nokeepalive
BrowserMatch "MSIE 4\.0b2;" nokeepalive downgrade-1.0 force-response-1.0

#
# Aşağıdaki yönergeler HTTP/1.0 yanıtlarından başkasına yabancı olan
# tarayıcılara HTTP/1.1 yanıtlarının gönderilmesini iptal eder.
#
BrowserMatch "RealPlayer 4\.0" force-response-1.0
BrowserMatch "Java/1\.0" force-response-1.0
BrowserMatch "JDK/1\.0" force-response-1.0</pre>


    
    <h3><a name="no-img-log" id="no-img-log">Resim isteklerinin erişim günlüğüne kaydedilmemesi</a></h3>
        

        <p>Bu örnek resim isteklerinin erişim günlüğüne yazılmasını engeller.
          Bu örnek değiştirilerek belli dizinlerin veya belli konaklardan
          gelen isteklerin günlüğe kaydedilmesini engellemek amacıyla da
          kullanılabilir.</p>

        <pre class="prettyprint lang-config">SetEnvIf Request_URI \.gif image-request
SetEnvIf Request_URI \.jpg image-request
SetEnvIf Request_URI \.png image-request
CustomLog "logs/access_log" common env=!image-request</pre>



    
    <h3><a name="image-theft" id="image-theft">“Resim Hırsızlığı” için önlem alınması</a></h3>
        

        <p>Bu örnekte sunucunuzda bulunmayan sayfalarda sunucunuzdaki
          resimlerin kullanılmasının nasıl önleneceği gösterilmiştir. Bu
          yapılandırma önerilmemekle birlikte nadir durumlarda işe yarar. Tüm
          resimlerin <code>/siteler/resimler</code> dizini altında tutulduğu
          varsayılmıştır.</p>

        <pre class="prettyprint lang-config">SetEnvIf Referer "^http://www\.example\.com/" local_referal
# Referrer bilgisi göndermeyen tarayıcılara izin verelim
SetEnvIf Referer "^$" local_referal
&lt;Directory "/siteler/resimler"&gt;
  Require env local_referal
&lt;/Directory&gt;</pre>


        <p>Bu teknik hakkında daha ayrıntılı bilgi edinmek için ServerWatch
          üzerindeki  "<a href="http://www.serverwatch.com/tutorials/article.php/1132731">Diğer sitelerin sizin resimlerinizle donatılmasını engellemek</a>"
          belgesine bakınız.</p>
    
  </div></div>
<div class="bottomlang">
<p><span>Mevcut Diller: </span><a href="./en/env.html" hreflang="en" rel="alternate" title="English">&nbsp;en&nbsp;</a> |
<a href="./fr/env.html" hreflang="fr" rel="alternate" title="Français">&nbsp;fr&nbsp;</a> |
<a href="./ja/env.html" hreflang="ja" rel="alternate" title="Japanese">&nbsp;ja&nbsp;</a> |
<a href="./ko/env.html" hreflang="ko" rel="alternate" title="Korean">&nbsp;ko&nbsp;</a> |
<a href="./tr/env.html" title="Türkçe">&nbsp;tr&nbsp;</a></p>
</div><div class="top"><a href="#page-header"><img src="./images/up.gif" alt="top" /></a></div><div class="section"><h2><a id="comments_section" name="comments_section">Yorumlar</a></h2><div class="warning"><strong>Notice:</strong><br />This is not a Q&amp;A section. Comments placed here should be pointed towards suggestions on improving the documentation or server, and may be removed by our moderators if they are either implemented or considered invalid/off-topic. Questions on how to manage the Apache HTTP Server should be directed at either our IRC channel, #httpd, on Libera.chat, or sent to our <a href="https://httpd.apache.org/lists.html">mailing lists</a>.</div>
<script type="text/javascript"><!--//--><![CDATA[//><!--
var comments_shortname = 'httpd';
var comments_identifier = 'http://httpd.apache.org/docs/2.4/env.html';
(function(w, d) {
    if (w.location.hostname.toLowerCase() == "httpd.apache.org") {
        d.write('<div id="comments_thread"><\/div>');
        var s = d.createElement('script');
        s.type = 'text/javascript';
        s.async = true;
        s.src = 'https://comments.apache.org/show_comments.lua?site=' + comments_shortname + '&page=' + comments_identifier;
        (d.getElementsByTagName('head')[0] || d.getElementsByTagName('body')[0]).appendChild(s);
    }
    else { 
        d.write('<div id="comments_thread">Comments are disabled for this page at the moment.<\/div>');
    }
})(window, document);
//--><!]]></script></div><div id="footer">
<p class="apache">Copyright 2025 The Apache Software Foundation.<br /><a href="http://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0">Apache License, Version 2.0</a> altında lisanslıdır.</p>
<p class="menu"><a href="./mod/">Modüller</a> | <a href="./mod/directives.html">Yönergeler</a> | <a href="http://wiki.apache.org/httpd/FAQ">SSS</a> | <a href="./glossary.html">Terimler</a> | <a href="./sitemap.html">Site Haritası</a></p></div><script type="text/javascript"><!--//--><![CDATA[//><!--
if (typeof(prettyPrint) !== 'undefined') {
    prettyPrint();
}
//--><!]]></script>
</body></html>